{"id":8941,"date":"2025-03-27T01:24:14","date_gmt":"2025-03-27T04:24:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/?page_id=8941"},"modified":"2026-07-09T11:31:03","modified_gmt":"2026-07-09T14:31:03","slug":"curso-de-pre-calculo","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/curso-de-pre-calculo\/","title":{"rendered":"Curso de Pr\u00e9-C\u00e1lculo"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-12cd54b6 alignfull uagb-is-root-container\"><div class=\"uagb-container-inner-blocks-wrap\">\n<div class=\"wp-block-uagb-advanced-heading uagb-block-3e0aa496\"><h1 class=\"uagb-heading-text\">Curso de Pr\u00e9-C\u00e1lculo<\/h1><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-advanced-heading uagb-block-603739e5\"><h2 class=\"uagb-heading-text\">Edi\u00e7\u00e3o 2026\/2  <strong>Aulas encerradas<\/strong><\/h2><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-separator uagb-block-fb8404c3\"><div class=\"wp-block-uagb-separator__inner\" style=\"--my-background-image:\"><\/div><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:49px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:7px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n\n\n<div data-aos= \"flip-up\" data-aos-duration=\"400\" data-aos-delay=\"0\" data-aos-easing=\"ease\" data-aos-once=\"true\" class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-a1c9f8a3 alignfull uagb-is-root-container\"><div class=\"uagb-container-inner-blocks-wrap\">\n\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#000000\" class=\"has-inline-color\">Para mais informa\u00e7\u00f5es e\/ou d\u00favidas entre em contato atrav\u00e9s do e-mail <a href=\"https:\/\/www.ufrgs.br\/precalculo\/email.html\">&nbsp;precalculo@ufrgs.br<\/a><\/mark><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div data-aos= \"zoom-in-up\" data-aos-duration=\"400\" data-aos-delay=\"0\" data-aos-easing=\"ease\" data-aos-once=\"true\" class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-8b0fbfe1 alignfull uagb-is-root-container\"><div class=\"uagb-container-inner-blocks-wrap\">\n<div class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-390a1574\">\n<div class=\"wp-block-uagb-image alignleft uagb-block-252a7b66 wp-block-uagb-image--layout-default wp-block-uagb-image--effect-static wp-block-uagb-image--align-left\"><figure class=\"wp-block-uagb-image__figure\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pre-Calculo-252x300.jpg\" alt=\"\" class=\"uag-image-8942\" width=\"252\" height=\"300\" title=\"Pr\u00e9-C\u00e1lculo\" role=\"img\" \/><\/figure><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-container uagb-block-915a3935\">\n<div class=\"wp-block-uagb-call-to-action uagb-block-7958f3d5 wp-block-button\"><div class=\"uagb-cta__wrap\"><h3 class=\"uagb-cta__title\">Livro Utilizado<\/h3><p class=\"uagb-cta__desc\">No curso \u00e9 utilizada a Terceira Edi\u00e7\u00e3o do livro&nbsp;Pr\u00e9-C\u00e1lculo&nbsp;da&nbsp;<a href=\"http:\/\/livraria.ufrgs.br\/produto\/15156\/pre-calculo\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Editora da UFRGS<\/a>,<br>escrito especialmente para este curso.<\/p><\/div><div class=\"uagb-cta__buttons\"><a href=\"https:\/\/livraria.ufrgs.br\/produto\/15156\/pre-calculo\" class=\"uagb-cta__button-link-wrapper wp-block-button__link\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><svg xmlns=\"https:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 576 512\"><path d=\"M294.2 277.8c17.1 5 34.62 13.38 49.5 24.62l161.5-53.75c8.375-2.875 12.88-11.88 10-20.25L454.8 47.25c-2.748-8.502-11.88-13-20.12-10.12l-61.13 20.37l33.12 99.38l-60.75 20.13l-33.12-99.38L251.2 98.13c-8.373 2.75-12.87 11.88-9.998 20.12L294.2 277.8zM574.4 309.9c-5.594-16.75-23.67-25.91-40.48-20.23l-202.5 67.51c-17.22-22.01-43.57-36.41-73.54-36.97L165.7 43.75C156.9 17.58 132.5 0 104.9 0H32C14.33 0 0 14.33 0 32s14.33 32 32 32h72.94l92.22 276.7C174.7 358.2 160 385.3 160 416c0 53.02 42.98 96 96 96c52.4 0 94.84-42.03 95.82-94.2l202.3-67.44C570.9 344.8 579.1 326.6 574.4 309.9zM256 448c-17.67 0-32-14.33-32-32c0-17.67 14.33-31.1 32-31.1S288 398.3 288 416C288 433.7 273.7 448 256 448z\"><\/path><\/svg><\/a><\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">O livro pode ser adquirido diretamente na &nbsp;&nbsp;<a href=\"https:\/\/livraria.ufrgs.br\/Categoria\/precalculo-15156\/p\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Livraria Virtual<\/a><br>ou, de forma presencial, na loja Ponto UFRGS,<br>que fica no T\u00e9rreo do Anexo 1 da Reitoria &#8211; Av. Paulo Gama, 110.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code alignwide has-ast-global-color-7-color has-ast-global-color-5-background-color has-text-color has-background has-link-color has-medium-font-size wp-elements-1\"><code>Site:&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.ufrgs.br\/pontoufrgs\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.ufrgs.br\/pontoufrgs\/<\/a>\nInstagram: <a href=\"https:\/\/pontoufrgs.vendizap.com\/produto?produto=60c768c285251f0040147775\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">@pontoufrgs<\/a>.<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">Na Segunda Edi\u00e7\u00e3o do livro devem ser observadas as corre\u00e7\u00f5es constantes da&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.ufrgs.br\/precalculo\/precalculo\/ErrataSegundaEdicao.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Errata da Segunda Edi\u00e7\u00e3o<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-uagb-container uagb-layout-flex uagb-block-fa337018 alignfull uagb-is-root-container\"><div class=\"uagb-container-inner-blocks-wrap\">\n<div class=\"wp-block-uagb-advanced-heading uagb-block-c64765bf\"><h2 class=\"uagb-heading-text\">Sobre o curso<\/h2><div class=\"uagb-separator\"><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-border-color wp-block-paragraph\" style=\"border-color:#ffffff00;border-width:10px\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#000000\" class=\"has-inline-color\">O Curso de Pr\u00e9-C\u00e1lculo, em geral, \u00e9 oferecido semestralmente pelo Departamento de Matem\u00e1tica Pura e Aplicada (DMPA) do Instituto de Matem\u00e1tica (IME) da Universidade Federal do Rio Grande do Sul (UFRGS), sendo destinado exclusivamente a alunos <strong>c a l o u r o s<\/strong> de todos os cursos da UFRGS que t\u00eam alguma disciplina de C\u00e1lculo em seu primeiro semestre letivo.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-border-color wp-block-paragraph\" style=\"border-color:#ffffff00;border-width:10px\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#000000\" class=\"has-inline-color\">A trig\u00e9sima edi\u00e7\u00e3o do Curso, oferecida para os ingressantes no semestre letivo 2019\/2, foi realizada durante os meses de maio, junho e julho de 2019, com duas turmas no turno da manh\u00e3 e uma no da tarde. A trig\u00e9sima primeira edi\u00e7\u00e3o, referente a 2022\/2, ocorreu nos meses de agosto e setembro de 2022, com 4 turmas oferecidas, sendo duas no per\u00edodo da manh\u00e3, uma \u00e0 tarde e outra \u00e0 noite. No m\u00eas de mar\u00e7o de 2023, foi realizada a trig\u00e9sima segunda edi\u00e7\u00e3o, cujo p\u00fablico alvo foi formado pelos ingressantes no semestre 2023\/1, sendo oferecida 4 turmas, nos mesmos hor\u00e1rios da edi\u00e7\u00e3o anterior. Durante os meses de julho e agosto de 2023, foi realizada a trig\u00e9sima terceira edi\u00e7\u00e3o do Pr\u00e9-C\u00e1lculo, direcionada aos ingressantes nos Cursos da UFRGS no semestre 2023\/2, tamb\u00e9m com 4 turmas, sendo duas pela manh\u00e3, uma \u00e0 tarde e uma \u00e0 noite.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-border-color wp-block-paragraph\" style=\"border-color:#ffffff00;border-width:10px\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#000000\" class=\"has-inline-color\">A trig\u00e9sima quarta edi\u00e7\u00e3o do Pr\u00e9-C\u00e1lculo, oferecida aos ingressantes em 2024\/1, inicialmente com 3 turmas, uma em cada turno, foi realizada durante o m\u00eas de janeiro, para os aprovados na sele\u00e7\u00e3o do vestibular. No m\u00eas de fevereiro oferecemos mais uma turma, com aulas entre os dias 26\/02\/2024 e 15\/03\/2024, destinada aos ingressantes via SiSU, uma vez que a data final para os procedimentos relacionados \u00e0 documenta\u00e7\u00e3o necess\u00e1ria foi dia 07\/02\/2024. Para os ingressantes em 2024\/2, realizamos a trig\u00e9sima quinta edi\u00e7\u00e3o do Pr\u00e9-C\u00e1lculo com aulas entre os meses de julho e agosto de 2024, distribu\u00eddas em quatro turmas: duas pela manh\u00e3, uma \u00e0 tarde e outra \u00e0 noite.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-border-color wp-block-paragraph\" style=\"border-color:#ffffff00;border-width:10px\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#000000\" class=\"has-inline-color\">O Curso de Pr\u00e9-C\u00e1lculo visa propiciar uma experi\u00eancia que facilite a transi\u00e7\u00e3o do Ensino M\u00e9dio para a Matem\u00e1tica de n\u00edvel superior, em especial para o C\u00e1lculo, incentivando a autonomia e a autocr\u00edtica no estudo e na supera\u00e7\u00e3o das dificuldades. Prioritariamente, s\u00e3o atendidos os alunos que obtiveram menos de 12 acertos na Prova de Matem\u00e1tica do Concurso Vestibular da UFRGS. Nessa faixa de acertos, estudos estat\u00edsticos comprovaram que o desempenho na disciplina de C\u00e1lculo \u00e9 fortemente dependente da participa\u00e7\u00e3o efetiva no Curso de Pr\u00e9-C\u00e1lculo.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-border-color wp-block-paragraph\" style=\"border-color:#ffffff00;border-width:10px\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#000000\" class=\"has-inline-color\">Essa revis\u00e3o foi desenvolvida em forma de estudo dirigido em pequenos grupos, orientados por professores e acompanhados por monitores, abordando os seguintes conte\u00fados.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Fun\u00e7\u00f5es reais: n\u00fameros reais, desigualdades, valor absoluto<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Geometria Anal\u00edtica: dist\u00e2ncia no plano, retas e c\u00edrculos no plano<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Polin\u00f4mios: a fam\u00edlia&nbsp;<em>x<sup>n<\/sup><\/em>, transla\u00e7\u00f5es, reflex\u00f5es, alongamentos<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Equa\u00e7\u00f5es polinomiais: algoritmo da divis\u00e3o, ra\u00edzes racionais, fra\u00e7\u00f5es parciais<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Trigonometria: fun\u00e7\u00f5es trigonom\u00e9tricas, lei dos senos e cossenos<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Trigonometria: radianos, gr\u00e1ficos da fun\u00e7\u00e3o seno e relacionadas<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"has-border-color wp-block-paragraph\" style=\"border-color:#ffffff00;border-width:10px\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#000000\" class=\"has-inline-color\">Esses conte\u00fados constam no&nbsp;livro Pr\u00e9-C\u00e1lculo&nbsp;que foi adotado nesse curso, sendo&nbsp;sua aquisi\u00e7\u00e3o fundamental.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-border-color wp-block-paragraph\" style=\"border-color:#ffffff00;border-width:10px\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#000000\" class=\"has-inline-color\">A avalia\u00e7\u00e3o do aluno \u00e9 feita por meio de testes, participa\u00e7\u00e3o e frequ\u00eancia.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#000000\" class=\"has-inline-color\"><strong>Os certificados de participa\u00e7\u00e3o do Pr\u00e9-C\u00e1lculo das edi\u00e7\u00f5es a partir de 2011&nbsp;<\/strong>devem ser obtidos digitalmente do&nbsp;<a href=\"http:\/\/www1.ufrgs.br\/extensao\/portal\/index.php\">Portal da Extens\u00e3o<\/a>&nbsp;da Pr\u00f3-Reitoria de Extens\u00e3o da UFRGS. A partir dessa p\u00e1gina, entre como membro da UFRGS (<strong>com sua identifica\u00e7\u00e3o do Portal do Aluno<\/strong>) e na aba &#8220;Participa\u00e7\u00f5es&#8221; escolha o certificado do Curso de Pr\u00e9-C\u00e1lculo.&nbsp;Em caso de dificuldades, fale com a Prorext (ramal 3374).<\/mark><\/p>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Curso de Pr\u00e9-C\u00e1lculo Edi\u00e7\u00e3o 2026\/2 Aulas encerradas Para mais informa\u00e7\u00f5es e\/ou d\u00favidas entre em contato atrav\u00e9s do e-mail &nbsp;precalculo@ufrgs.br O livro pode ser adquirido diretamente na &nbsp;&nbsp;Livraria Virtualou, de forma [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":8942,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"disabled","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"class_list":["post-8941","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pre-Calculo-scaled.jpg",2152,2560,false],"thumbnail":["https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pre-Calculo-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pre-Calculo-252x300.jpg",252,300,true],"medium_large":["https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pre-Calculo-768x914.jpg",768,914,true],"large":["https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pre-Calculo-861x1024.jpg",861,1024,true],"1536x1536":["https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pre-Calculo-1291x1536.jpg",1291,1536,true],"2048x2048":["https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Pre-Calculo-1722x2048.jpg",1722,2048,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"Cleia","author_link":"https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/author\/cleia\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Curso de Pr\u00e9-C\u00e1lculo Edi\u00e7\u00e3o 2026\/2 Aulas encerradas Para mais informa\u00e7\u00f5es e\/ou d\u00favidas entre em contato atrav\u00e9s do e-mail &nbsp;precalculo@ufrgs.br O livro pode ser adquirido diretamente na &nbsp;&nbsp;Livraria Virtualou, de forma [&hellip;]","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8941","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8941"}],"version-history":[{"count":37,"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8941\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10316,"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8941\/revisions\/10316"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/ime\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8941"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}