{"id":47960,"date":"2022-05-26T07:28:00","date_gmt":"2022-05-26T10:28:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/?p=47960"},"modified":"2023-05-24T13:51:46","modified_gmt":"2023-05-24T16:51:46","slug":"a-doenca-noma-na-guine-bissau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/","title":{"rendered":"A doen\u00e7a Noma na Guin\u00e9-Bissau"},"content":{"rendered":"\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Artigo | Mirinda Fernando Cana I\u00e9 e Izabella Barison Matos, do PPG em Sa\u00fade Coletiva, discutem a incid\u00eancia de doen\u00e7a tropical negligenciada, no pa\u00eds da \u00c1frica Subsaariana, e que ocasiona a destrui\u00e7\u00e3o dos tecidos da face<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:11px\"><em>*Por: Mirinda Fernando Cana I\u00e9 e Izabella Barison Matos<br>*Foto: Vic Macedo<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Como guineense, tendo vivido no meu pa\u00eds por 22 anos e pretendendo retornar ap\u00f3s a conclus\u00e3o do mestrado, gostaria de poder contribuir &#8211; como profissional da sa\u00fade (enfermeira e sanitarista) &#8211; para a melhoria das condi\u00e7\u00f5es de vida principalmente das crian\u00e7as guineenses. Em 2021, conquistei vaga no Programa de P\u00f3s-gradua\u00e7\u00e3o em Sa\u00fade Coletiva (PPGCol) da UFRGS e, tendo feito a qualifica\u00e7\u00e3o em fevereiro de 2022, estou em fase de elabora\u00e7\u00e3o da disserta\u00e7\u00e3o sobre a Noma, doen\u00e7a que afeta especialmente crian\u00e7as entre 2 e 6 anos em condi\u00e7\u00f5es vulner\u00e1veis de sa\u00fade em pa\u00edses da \u00c1frica Subsaariana, dentre os quais a Guin\u00e9-Bissau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/journals.plos.org\/plosntds\/article?id=10.1371\/journal.pntd.0009844\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Ainda pouco conhecida, com escassos dados na literatura, pode-se dizer que a maioria das publica\u00e7\u00f5es sobre a Noma est\u00e1 voltada a estudos de caso<\/a>. Embora n\u00e3o haja consenso sobre sua causa, acredita-se que <a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/abs\/pii\/S1473309921006988\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">seja multifatorial, caracterizada pela intera\u00e7\u00e3o entre desnutri\u00e7\u00e3o, doen\u00e7as infecciosas (sarampo, mal\u00e1ria e HIV-AIDS), m\u00e1 higiene bucal, indisponibilidade do servi\u00e7o espec\u00edfico, condi\u00e7\u00f5es sanit\u00e1rias prec\u00e1rias e extrema pobreza. Apresenta-se como uma Doen\u00e7a Tropical Negligenciada (DTN) e destrutiva da regi\u00e3o orofacial, entretanto, ainda n\u00e3o foi inclu\u00edda na agenda das Doen\u00e7as Tropicais Negligenciadas da Organiza\u00e7\u00e3o Mundial da Sa\u00fade (OMS), o que seria fundamental para a sua erradica\u00e7\u00e3o.<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/gh.bmj.com\/content\/5\/4\/e002141\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">A Noma inicia com uma inflama\u00e7\u00e3o gengival, evoluindo rapidamente para a destrui\u00e7\u00e3o dos tecidos moles e duros da face. Os sobreviventes dessa enfermidade enfrentam diversas altera\u00e7\u00f5es faciais graves, resultando em preju\u00edzos funcionais, incluindo dificuldades na alimenta\u00e7\u00e3o, na fala, na respira\u00e7\u00e3o e na vis\u00e3o.<\/a> <\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/abs\/pii\/S1473309921006988\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">A Organiza\u00e7\u00e3o Mundial da Sa\u00fade (OMS) estimava, em 1998, que no mundo havia uma tend\u00eancia \u00e0 alta incid\u00eancia, \u00e0 preval\u00eancia e \u00e0 mortalidade, chegando a 90% de casos de Noma com predom\u00ednio em pa\u00edses da \u00c1frica Subsaariana<\/a> com caracter\u00edsticas de pobreza extrema e aus\u00eancia de servi\u00e7os de sa\u00fade, de educa\u00e7\u00e3o e sociais, o que ocorre na Guin\u00e9-Bissau.&nbsp;<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"http:\/\/85.217.170.64\/pt-002\/campanha-de-cirurgias-tenta-travar-noma-na-guin%C3%A9-bissau\/a-17221561\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Neste pa\u00eds, entre 2009 e 2013, foram diagnosticados 148 casos da Noma, dentre os quais 43 crian\u00e7as submetidas a tratamento cir\u00fargico no Centro de Tratamento Noma, constru\u00eddo pela Organiza\u00e7\u00e3o N\u00e3o Governamental (ONG) alem\u00e3 Hilfsaktion Noma,<\/a> que atua no pa\u00eds desde <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=sbvOEAsGvGE&amp;ab_channel=RadioBantaba\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">2008<\/a>. Esse Centro e o <a href=\"http:\/\/capgb.com\/a-guine-bissau-conta-com-tres-infraestrutura-de-raiz-de-tratamento-de-noma\/?amp_markup=1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Centro de Reintegra\u00e7\u00e3o<\/a> est\u00e3o localizados na cidade de Bissau, capital do pa\u00eds; o primeiro com capacidade para 15 pacientes, cujo tratamento, cirurgias e medicamentos s\u00e3o gratuitos; j\u00e1 o segundo \u00e9 respons\u00e1vel pela <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=sbvOEAsGvGE&amp;ab_channel=RadioBantaba\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">forma\u00e7\u00e3o<\/a> e reinser\u00e7\u00e3o social. H\u00e1 tamb\u00e9m em Safim, no interior do pa\u00eds, a Casa das Crian\u00e7as, destinada \u00e0 prepara\u00e7\u00e3o dos pacientes para procedimentos cir\u00fargicos.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Numa entrevista \u00e0 emissora televisiva alem\u00e3 Deutsche Welle em 2013, Bacar Man\u00e9, assistente social do centro de tratamento, informou que o aumento de casos na Guin\u00e9-Bissau \u2013 de 106, registrados em 2012, para 148 em 2013 \u2013 se deve em parte ao preconceito que envolve as pessoas com Noma, pois parte da popula\u00e7\u00e3o associa a doen\u00e7a \u00e0 maldi\u00e7\u00e3o. <a href=\"https:\/\/repositorio.ual.pt\/bitstream\/11144\/1857\/1\/Tese.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Literatura sobre a cosmovis\u00e3o relativa \u00e0 vida e, principalmente, \u00e0 doen\u00e7a indica que a sociedade guineense tende a legitimar pr\u00e1ticas terap\u00eauticas tradicionais. Estas envolvem o apelo a curandeiros como primeira alternativa \u00e0 manifesta\u00e7\u00e3o de doen\u00e7as<\/a>, situa\u00e7\u00e3o que pode estar ocorrendo em casos de Noma, podendo implicar o retardo na busca do tratamento espec\u00edfico \u2013 ofertado somente pela ONG \u2013 e ser respons\u00e1vel pela ocorr\u00eancia de maiores danos. Embora a atua\u00e7\u00e3o da ONG abranja a\u00e7\u00f5es preventivas e de conscientiza\u00e7\u00e3o sobre a Noma, verifica-se insufici\u00eancia na divulga\u00e7\u00e3o das informa\u00e7\u00f5es.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diante de tal quadro, esbo\u00e7ado brevemente, pretendo \u2013 para al\u00e9m de aprofundar o conhecimento acerca da doen\u00e7a Noma na minha disserta\u00e7\u00e3o junto ao PPGCol \u2013 propor o desenvolvimento de a\u00e7\u00f5es que visem \u00e0 promo\u00e7\u00e3o da sa\u00fade bucal e \u00e0 boa alimenta\u00e7\u00e3o de crian\u00e7as como forma de enfrentamento \u00e0 Noma, considerando aspectos da realidade social, cultural e econ\u00f4mica do meu pa\u00eds. Importante registrar que o tema sa\u00fade bucal vem me acompanhando desde a gradua\u00e7\u00e3o, quando, para o Trabalho de Conclus\u00e3o de Curso, abordei a condi\u00e7\u00e3o de sa\u00fade bucal das crian\u00e7as de 4 a 5 anos no interior do Cear\u00e1, al\u00e9m de ter atuado em projetos de extens\u00e3o e pesquisa na Universidade da Integra\u00e7\u00e3o Internacional da Lusofonia Afro-Brasileira (UNILAB), em Reden\u00e7\u00e3o (CE).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<p class=\"has-background wp-block-paragraph\" style=\"background-color:#ebebeb\"><a href=\"http:\/\/lattes.cnpq.br\/4395616316161941\">Mirinda Fernando Cana I\u00e9<\/a> \u00e9 enfermeira (UNILAB) e aluna do Programa de P\u00f3s-gradua\u00e7\u00e3o em Sa\u00fade Coletiva (PPGCol) da UFRGS.<br><a href=\"about:blank\">Izabella Barison Matos<\/a> \u00e9 doutora em Sa\u00fade P\u00fablica (ENSP-Fiocruz) e atua como professora-visitante no PPGCol da UFRGS.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center has-black-color has-text-color wp-block-paragraph\" style=\"font-size:12px\"><em>&#8220;As manifesta\u00e7\u00f5es expressas neste ve\u00edculo n\u00e3o representam obrigatoriamente o posicionamento da UFRGS como um todo.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<section id=\"section-01c0e7be-e994-4dbe-acb8-88490e436f3e\" class=\"wp-block-gutentor-author-profile alignwide gutentor-section  gutentor-author author-profile-template1 has-gutentor-block-shape-top\"><div class=\"gutentor-block-shape-top\"><span><svg viewBox=\"0 0 1280 140\" preserveAspectRatio=\"none\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><g><path d=\"M0 51.76c36.21-2.25 77.57-3.58 126.42-3.58 320 0 320 57 640 57 271.15 0 312.58-40.91 513.58-53.4V0H0z\" fill-opacity=\".3\" style=\"fill-rule:evenodd;\"\/><path d=\"M0 24.31c43.46-5.69 94.56-9.25 158.42-9.25 320 0 320 89.24 640 89.24 256.13 0 307.28-57.16 481.58-80V0H0z\" fill-opacity=\".5\" style=\"fill-rule:evenodd; \"\/><path d=\"M0 0v3.4C28.2 1.6 59.4.59 94.42.59c320 0 320 84.3 640 84.3 285 0 316.17-66.85 545.58-81.49V0z\" style=\"fill-rule:evenodd; \"\/><\/g><\/svg><\/span><\/div><div class=\"grid-container\"><div class=\"gutentor-block-header\"><div class=\"gutentor-section-title text-center\"><h2 class=\"gutentor-title\">Especial \u00c1frica<\/h2><\/div><\/div><div class=\"gutentor-grid-item-wrap\"><div class=\"gutentor-single-item\"><div class=\"gutentor-single-item-content\"><div class=\"gutentor-single-item-image-box\"><div class=\"gutentor-image-thumb\"><img decoding=\"async\" class=\"normal-image\" src=\"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Vic-Macedo-9164-rodape-e1653478493337.jpg\" alt=\"\" height=\"167\" width=\"250\"\/><\/div><\/div><div class=\"gutentor-author-content\"><div class=\"gutentor-author-detail\"><\/div><div class=\"gutentor-single-item-desc\"><p class=\"gutentor-single-item-desc\">As imagens desta edi\u00e7\u00e3o foram feitas por Vic Macedo. A partir de um cap\u00edtulo tr\u00e1gico da hist\u00f3ria do continente africano, Vic aborda os atos de suic\u00eddios dos cativos durante o per\u00edodo do tr\u00e1fico negreiro\u2014 n\u00e3o como sinal de fraqueza, mas como ato de insubmiss\u00e3o e resist\u00eancia ao trabalho escravo.<br><br><strong><a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/vicmacedo.ph\/\">Vit\u00f3ria Macedo<\/a><\/strong> (Porto Alegre, 1994) \u00e9 artista visual e graduada em Fotografia pela Unisinos. <a href=\"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/ensaio-especial-africa-2022\/\">Clique aqui <\/a>e confira o ensaio completo que ilustra o Especial \u00c1frica do JU.\u00a0<br><\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Artigo | Mirinda Fernando Cana I\u00e9 e Izabella Barison Matos, do PPG em Sa\u00fade Coletiva, discutem a incid\u00eancia de doen\u00e7a tropical negligenciada, no pa\u00eds da \u00c1frica Subsaariana, e que ocasiona a destrui\u00e7\u00e3o dos tecidos da face<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/\">Leia mais<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":48877,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"page_builder":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[53,3329],"tags":[3274,1378,3271,4547,3273,3272,2189],"ppma_author":[2938],"class_list":["entry","author-gerente","has-excerpt","post-47960","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artigo","category-especial-semana-da-africa","tag-africa-subsaariana","tag-crianca","tag-doenca-negligenciada","tag-especial-africa-2022","tag-guine-bissau","tag-noma","tag-semana-da-africa"],"pp_statuses_selecting_workflow":false,"pp_workflow_action":"current","pp_status_selection":"publish","yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>A doen\u00e7a Noma na Guin\u00e9-Bissau - Jornal da Universidade<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Reportagens, artigos e entrevistas sobre temas da atualidade e de interesse da comunidade universit\u00e1ria.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pt_BR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"A doen\u00e7a Noma na Guin\u00e9-Bissau - Jornal da Universidade\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Reportagens, artigos e entrevistas sobre temas da atualidade e de interesse da comunidade universit\u00e1ria.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jornal da Universidade\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/jornaldauniversidadeufrgs\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-05-26T10:28:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-24T16:51:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Vic-Macedo-2585873471.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jornal da Universidade\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Vic-Macedo-2585873471.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@jornaldaufrgs\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@jornaldaufrgs\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jornal da Universidade\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6a4a28aca6862d44478244aebd5cd3d6\"},\"headline\":\"A doen\u00e7a Noma na Guin\u00e9-Bissau\",\"datePublished\":\"2022-05-26T10:28:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-24T16:51:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\\\/\"},\"wordCount\":930,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/05\\\/Vic-Macedo-2585873471.jpg\",\"keywords\":[\"\u00c1frica Subsaariana\",\"crian\u00e7a\",\"doen\u00e7a negligenciada\",\"Especial \u00c1frica 2022\",\"Guin\u00e9-Bissau\",\"noma\",\"Semana da \u00c1frica\"],\"articleSection\":[\"Artigo\",\"Especial Semana da \u00c1frica\"],\"inLanguage\":\"pt-BR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\\\/\",\"name\":\"A doen\u00e7a Noma na Guin\u00e9-Bissau - Jornal da Universidade\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/05\\\/Vic-Macedo-2585873471.jpg\",\"datePublished\":\"2022-05-26T10:28:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-24T16:51:46+00:00\",\"description\":\"Reportagens, artigos e entrevistas sobre temas da atualidade e de interesse da comunidade universit\u00e1ria.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/05\\\/Vic-Macedo-2585873471.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/05\\\/Vic-Macedo-2585873471.jpg\",\"width\":1500,\"height\":1000},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"In\u00edcio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"A doen\u00e7a Noma na Guin\u00e9-Bissau\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/\",\"name\":\"Jornal da Universidade | UFRGS\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"JU | UFRGS\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pt-BR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/#organization\",\"name\":\"Universidade Federal do Rio Grande do Sul\",\"alternateName\":\"UFRGS\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/07\\\/LOGOS-UFRGS-PRETO_VERMELHO-e1586884311936.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/07\\\/LOGOS-UFRGS-PRETO_VERMELHO-e1586884311936.jpg\",\"width\":83,\"height\":64,\"caption\":\"Universidade Federal do Rio Grande do Sul\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/jornaldauniversidadeufrgs\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/jornaldaufrgs\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/ufrgs.jornal\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ufrgs.br\\\/jornal\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6a4a28aca6862d44478244aebd5cd3d6\",\"name\":\"Jornal da Universidade\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"A doen\u00e7a Noma na Guin\u00e9-Bissau - Jornal da Universidade","description":"Reportagens, artigos e entrevistas sobre temas da atualidade e de interesse da comunidade universit\u00e1ria.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/","og_locale":"pt_BR","og_type":"article","og_title":"A doen\u00e7a Noma na Guin\u00e9-Bissau - Jornal da Universidade","og_description":"Reportagens, artigos e entrevistas sobre temas da atualidade e de interesse da comunidade universit\u00e1ria.","og_url":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/","og_site_name":"Jornal da Universidade","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/jornaldauniversidadeufrgs","article_published_time":"2022-05-26T10:28:00+00:00","article_modified_time":"2023-05-24T16:51:46+00:00","og_image":[{"width":1500,"height":1000,"url":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Vic-Macedo-2585873471.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Jornal da Universidade","twitter_card":"summary_large_image","twitter_image":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Vic-Macedo-2585873471.jpg","twitter_creator":"@jornaldaufrgs","twitter_site":"@jornaldaufrgs","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/"},"author":{"name":"Jornal da Universidade","@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/#\/schema\/person\/6a4a28aca6862d44478244aebd5cd3d6"},"headline":"A doen\u00e7a Noma na Guin\u00e9-Bissau","datePublished":"2022-05-26T10:28:00+00:00","dateModified":"2023-05-24T16:51:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/"},"wordCount":930,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Vic-Macedo-2585873471.jpg","keywords":["\u00c1frica Subsaariana","crian\u00e7a","doen\u00e7a negligenciada","Especial \u00c1frica 2022","Guin\u00e9-Bissau","noma","Semana da \u00c1frica"],"articleSection":["Artigo","Especial Semana da \u00c1frica"],"inLanguage":"pt-BR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/","url":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/","name":"A doen\u00e7a Noma na Guin\u00e9-Bissau - Jornal da Universidade","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Vic-Macedo-2585873471.jpg","datePublished":"2022-05-26T10:28:00+00:00","dateModified":"2023-05-24T16:51:46+00:00","description":"Reportagens, artigos e entrevistas sobre temas da atualidade e de interesse da comunidade universit\u00e1ria.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Vic-Macedo-2585873471.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Vic-Macedo-2585873471.jpg","width":1500,"height":1000},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/a-doenca-noma-na-guine-bissau\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"In\u00edcio","item":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"A doen\u00e7a Noma na Guin\u00e9-Bissau"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/#website","url":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/","name":"Jornal da Universidade | UFRGS","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/#organization"},"alternateName":"JU | UFRGS","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pt-BR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/#organization","name":"Universidade Federal do Rio Grande do Sul","alternateName":"UFRGS","url":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/LOGOS-UFRGS-PRETO_VERMELHO-e1586884311936.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/LOGOS-UFRGS-PRETO_VERMELHO-e1586884311936.jpg","width":83,"height":64,"caption":"Universidade Federal do Rio Grande do Sul"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/jornaldauniversidadeufrgs","https:\/\/x.com\/jornaldaufrgs","https:\/\/www.instagram.com\/ufrgs.jornal\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/#\/schema\/person\/6a4a28aca6862d44478244aebd5cd3d6","name":"Jornal da Universidade"}]}},"authors":[{"term_id":2938,"user_id":1,"is_guest":0,"slug":"gerente","display_name":"Jornal da Universidade","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7c510a0d13cfecf157c5c86a7638df0b9d56cd6c87edb3add556172fee3e1f61?s=96&d=mm&r=g","author_category":"","user_url":"","last_name":"","first_name":"","job_title":"","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47960","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47960"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47960\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48877"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47960"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ufrgs.br\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=47960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}